هماهنگی جواب سوال با خود سوال از لحاظ دستوری:

پاسخ هایی كه از نظر قواعد دستوری ، باسوال هماهنگی ندارند، غالبا(به احتمال 80 درصد) غلط هستند. مثلا صورت مساله به صورت جای خالی است و از شما خواسته می‌شود ، جاهای خالی را با جواب درست پركنید و یكی از گزینه ها اصلا مناسب آن جای خالی نیست.چرا كه از لحاظ گرامری جایش آنجا نیست. توجه داشته باشید كه 20 درصدمواقع این شیوه جواب نمی دهد.

تست های جستجو كردنی:

در این تست ها لازمه یافتن جواب این است كه هر 4 گزینه را جستجو كرده و جو اب صحیح را پیدا كنیم. در چنین تست هایی سعی كنید كه برای جستجو همیشه از گزینه ج و د شروع كنید چرا كه معمولا به احتمال 60% یكی از این دو گزینه صحیح می‌باشد. همچنین مواظب باشید كه انتخاب گزینه الف به عنوان جواب درست باید با وسواس و احتیاط زیاد و بعد از اینكه مطمئن شدید گزینه های ب و ج و د درست نیستند صورت گیرد. همچنین سعی كنید كه از گزینه های طولانی فرار نكنید. گزینه ای كه بررسی آن به ظاهر مشكل تر است در 80% اوقات در تست های جستجو كردنی همان گزینه جواب است. توجه داشته باشید كه 20 درصدمواقع این شیوه جواب نمی دهد.
عدم نیاز به دانستن همه مطالب یك تست:
برای پاسخ دادن به بعضی از تست ها ، نیاز به دانستن همه مطالب مورد نظر طراح نیست. و فقط با دانستن بخشی از تست می‌توانید گزینه های نادرست را از درست جدا و خود را به جواب صحیح برسانید. 80 % سوالات كنكور چنین هستند. بنابراین اگر همه بخش های كتاب را نخوانده اید جا نزنید.

عدم نیاز به حل طولانی:

در 95% حالات در سوالات كنكور بخصوص دروس فیزیك و شیمی‌و ریاضی كه به صورت مساله می‌باشند، سوالات راه حل های طولانی ندارندو عمدتا یك یا دو نكته خاص مورد نظر طراح می‌باشند. بنابراین هنگام حل این تست ها اگر دیدید كه به محاسبات طولانی و استفاده از فرمولهای زیاد نیاز است، بلافاصله بفهمید كه ازنكته مورد نظر طراح دور افتاده اید و یا در جایی اشتباه كرده اید.

قیدهای تاكید و نفی بیانگر جواب غلط اند:

گزینه هایی كه دارای لغاتی مانند همیشه ، هرگز ، حتما و از این قبیل هستند،در 95% اوقات صحیح نمی‌باشند. در حالی كه گزینه هایی دارای كلماتی مانند ممكن است ، احتمالا و مانند اینها ، 80% اوقات صحیح می‌باشند. توجه داشته باشید كه 30 درصدمواقع این شیوه جواب نمی دهد.

تست جواب های محاسباتی :

بعضی اوقات از شما خواسته می‌شود درستی یك جواب را در چهار فرمول داده شده چك كنید. به جای حل كامل محاسبه جواب كافی است ، جواب داده شده را در فرمول قرار داده و ببینید آیا تساوی داده شده برقرار می‌شود یا خیر. در این مواردد 70% اوقات بهتر است ابتدا با گزینه های ج و د شروع كنید. توجه داشته باشید كه 30 درصدمواقع این شیوه جواب نمی دهد.

تغییر فضای فكری هنگام قفل كردن روی چند تست پیاپی:

اگر هنگام حل چند تست پیاپی چیزی به ذهنتان نرسید. سریعا متوقف شوید و با تنفس عمیق و تمرینات تن آرامی‌و در صورت امكان خوردن كیك و بیسكویت و كشمش و تنقلات دقیقه ای استراحت سعی كنید. به مغز خود اكسیژن و به بدن خود قند كافی برسانید. 99% ایام این تكنیك شما را به حالت آرامش می رساند.

اولویت بندی دروس اختصاصی:

بعد از اینكه تمام سوالات ساده همه درس ها را جواب دادید و مطمئن شدید كه دیگر سوال ساده ای برای جواب دادن وجود ندارد و قبل از اینكه به سراغ روش های احتمالاتی بروید. مدت مشخصی را بسته به زمان باقیمانده (مثلا نیم ساعت) را برای درسهای با ضریب بالاتر (درس های ضریب 4 كنار بگذارید ) و سعی كنید سوالات بیشتری از آن درس ها را تا حد امكان جواب دهید.

درس های با انحراف معیار منفی بالا:

درس هایی كه خیلی ها از آنها بیزارند و اصلا در كنكور به آنها اعتنایی نمی‌كنند. می‌توانند در 90 درصدمواقع برای شما الهه شانس باشند. مثلا در رشته انسانی داوطلبان از تست های ریاضی بیزارند. در رشته تجربی درس های ریاضی و فیزیك كمتر طرفدار دارد. در رشته ریاضی نیز درس شیمی‌دچار نفرت شده است. حال آنكه ارزش واقعی یك تست از یك درس مشخص بعد از كنكور مشخص می‌شود. یعنی زمانی كه معلوم شود چند نفر به این درس پاسخگو بوده اند. به عبارتی امتیاز سوالات درسی كه عده كمی‌به آن پاسخ صحیح داده اند، مانند ریاضی در رشته تجربی و یا شیمی‌در رشته ریاضی و فیزیك به مراتب ارزش بالاتری از سوالات درسی دارد كه عده زیادی به آن پاسخ می‌گویند و اینكه بگوییم در رشته تجربی فیزیك ضریب 2 دارد و ریاضیات هم ضریب 2، پس ارزش تستی این دو درس با هم برابر است كاملا غلط می‌باشد.

نقطه خنثی:

وقتی عدد صفر بین دو گزینه قرینه قرار می‌گیرد. در هشتاد درصد مواقع حتما جواب خود عدد صفر است. توجه داشته باشید كه 20 درصدمواقع این شیوه جواب نمی دهد.

ربط تشابهی دو یا چند گزینه به هم یا ربط مشابهت :

ربط شباهتی از مرسوم ترین و رایج ترین روشهای ربط دهی گزینه درست با غلط می باشد و تقریبا نخستین شكل مرتبط سازی گزینه ها با یكدیگر به شمار می آید. این شكل ربط دهی در حال حاضر توسط اكثر طراحان آزمون های تستی به صورت سراسری یا آزمایشی و اصولا در تمام امتحانات تستی به كار می رود. اساس این ربط دهی ، استفاده از شباهت ظاهری، فرمولی، شكلی و یا آوایی و یا نوشتاری بین گزینه های درست و نادرست می باشد. برای مثال 2 و 3 خیلی به هم شبیه هستند. این شباهت به دو دلیل است یكی شباهت غیر قابل انكار 2 و 3 به یكدیگر و دیگری زیر رادیكال بودن هر دو كه اگر در یك تست ریاضی این دو عدد كنار هم قرار گرفتند ، باید به احتمال زیاد حدس زد كه جواب درست باید بین این دو عدد قرار داشته باشد و قصد طراح این بوده كه ما را بین این دو گزینه دچار اشتباه سازد. همین كه به این نتیجه رسیدیم خود كشف بزرگی است، چرا كه در بدترین حالت و در 60 درصد مواقع می توانیم یكی از این دو گزینه را شانسی علامت بزنیم. توجه داشته باشید كه 40 درصدمواقع این شیوه جواب نمی دهد.

رابطه تضاد و تقابل بین دو گزینه:

2+ و 2- با هم متضاد می‌باشند. همین طور راست و دروغ و یا شب و روز . خیلی ها با استفاده از اصل تضاد مطلبی را حفظ می‌كنند و یاد می‌گیرند و طراحان تست نیز از این روش یادسپاری بی خبر نیستند. به همین خاطر آنها سعی می‌كنند با گنجاندن گزینه متضاد در بین گزینه ها شما را گیج كنند تا شك شما را زیاد كنند. هدف طراح این است كه شما را از گزینه درست دور سازد. 70 % مواقع جواب بین دو گزینه متضاد قرار دارد. توجه داشته باشید كه 30 درصدمواقع این شیوه جواب نمی دهد.

رابطه مجاورت و همسایگی بین دو گزینه:

همسایه ها آشنا ترندو قیافه هایشان بهتر به خاطر سپرده می‏شود. از سوی دیگر اگر كسی در یك جاده افتاد و از جاده مطمئن شد ، ترجیح می‌دهد به جای تغییر جاده به مسیر خود ادامه دهد. گویی به محض دریافتن یك سرنخ بخش زیادی از نگرانی فرد كم می‌شود و متاسفانه به همان میزان نیز دقت فرد كاهش می‌یابد. چنان است كه اگر میزان انرژی دقت یك داوطلب را در حفظ كردن یك مطلب 100 واحد در نظر بگیریم. بیش از 80 واحد دقت صرف یادسپاری بخش اول و 20 واحد بقیه صرف یاد سپاری بخش های بعدی می‌شود. در این مواقع داوطلب گمان می‌كند كه با اتكا به اصل "زنجیره تداعی معانی" بقیه مطالب خود به خود مقابل چشمان او ظاهر خواهند شد. اما طراح سوال در این میان به عمد وارد گود می‌شود و روی قسمت های بعدی (یعنی همان جا كه دقت كم می‌شود) جاده انحرافی ایجاد می‌كند. مثلا شما جواب سوالی را به صورت "عقل و ایمان " حفظ كرده اید. طراح در استفاده از كلمه "عقل" هیچ حساسیتی به خرج نمی‌دهد. چرا كه خوب می‌داند. شما موقع یادگیری این مطلب انرژی دقت و توجه زیادی را روی كلمه عقل گذاشته اید. اما او روی كلمه دوم بازی می‌كند و ناگهان به جای واژه های " عقل و ایمان"، در گزینه دیگر از كلمات "عقل و علم" استفاده می‌كند. اینجاست كه تردید ظاهر می‌شود و شما در انتخاب گزینه درست بین دو گزینه دچار آشفتگی می‌شوید. اما برای شما كه قصد دارید مچ طراح را بگیرید. همین گیج شدن یك نعمت بزرگ به شمار می‌آید. در 60 درصد اوقات رابطه مجاورت و همسایگی راهنمای خوبی است كه تردید شما را از چهار گزینه به دو گزینه كاهش دهد. به عبارت دیگر شما می توانید 60% مطمئن باشید كه جواب درست بین دو گزینه مجاور است. توجه داشته باشید كه 40 درصدمواقع این شیوه جواب نمی دهد.

رابطه تقارن بین دو گزینه:

خیلی مواقع ما چیزها را از روی شكل قرینه شان به خاطر می‌آوریم. ما در دنیای آئینه ها زندگی می‌كنیم.حتی تصویری كه ازشكل خود به خاطر داریم تصویری است كه درآئینه از خود دیده ایم. ما خود را در زندگی جای دیگران قرار می‌دهیم و از این راه با آنها هم احساس می‌شویم. جابجایی آئینه وار و تقارنی آنقدر برایم ما جالب و جذاب است كه اگر دو گزینه متقارن ببینیم، آنها را تقریبا یكی احساس می‌كنیم و اگر كمی‌دقت نداشته باشیم، آنها را به جای یكدیگر مورد استفاده قرار می‌دهیم. درست شبیه بچه هایی كه كفشهای چپ و راست را از هم تشخیص نمی‌دهند و خیلی مواقع آنها را عوضی به پا می‌كنند. این دلبستگی و وابستگی ما به قرینه ها و تصاویر انعكاسی باعث شده است كه طراحان زیر تست ، فرصت را غنیمت بشمرند و از این گذرگاه به داوطلبین كنكور حمله كنند. آنها در تست ها جوابهای درست و غلط را به طور خیلی ساده آئینه وار و قرینه ای قرار می‌ دهند. در 70 درصد اوقات گزینه درست بین دو جواب قرینه قرار دارد. توجه داشته باشید كه 30 درصدمواقع این شیوه جواب نمی دهد.

رابطه تناسب بین گزینه ها :

مانند رابطه بین اعداد 2/0 و 4/0 و 8/0 كه هر گزینه دو برابر قبلی می‌باشد. اینگونه ارتباطات غالبا در تست های ریاضی رخ می‌نماید. چرا كه بی دقتی روی یك ضریب می‌تواند باعث بروز اشتباه در نتیجه نهایی شود. در این موارد طراح با فرض قرار دادن احتمال اشتباه در ضرایب حین محاسبه ، خود شخصا آن مسیر اشتباه را تا آخر طی می‌كند و نتیجه ای كه بدست می‌آورد را در گزینه ها تزریق می‌كند. به این ترتیب برای داوطلب تله می‌گذارد كه حتی با عبور از مسیر اشتباه باز هم بتواند نتیجه به زعم خود درست را در لابلای گزینه ها پیدا كند. به این ترتیب داوطلب با توجه به وقتی كه دارد ، بعید است روی غلط بودن تست خود شك كند. در 90 درصد اوقات گزینه درست بین جواب هایی است كه با هم رابطه تناسبی دارند. این روش موثری است برای حذف یكی از جوابهای نادرست و در نتیجه افزایش احتمال درستی بقیه گزینه ها. توجه داشته باشید كه 10 درصدمواقع این شیوه جواب نمی دهد.

رابطه معكوس بین گزینه ها :

مانند رابطه بین اعداد و كه بیشتر در تست های ریاضی رخ می نماید.

بی دقتی در انجام یك عمل تقسیم معمولا منجر به انحراف داوطلب از گزینه درست به سوی گزینه غلط معكوس می شود. در 60 درصد مواقع جواب درست معمولا بین دو گزینه معكوس است. توجه داشته باشید كه 40 درصدمواقع این شیوه جواب نمی دهد.

ربط دهی گزینه ها به هم ازطریق زنجیره تداعی معانی:

سیستم یادسپاری ، یادگیری و یادآوری انسان بر اساس اصل تداعی معانی كار می‌كند. به این ترتیب كه اگر یك "نشانه كلیدی" به عنوان ورودی به این سیستم اعمال شود، زنجیره ای از حافظه ها و خاطره ها و یادداشت ها و یادسپرده ها از همان نشانه كلیدی شروع و به صورت یك زنجیره بی انتها اما به هم مرتبط ادامه می‌یابد. برای مثال به محض اینكه نشانه كلیدی "نیوتن" به طریقی (مثلا نوشتن نام نیوتن و یا تصویر نیوتن در حالی كه به یك سیب خیره شده است و یا حتی حرف بزرگ انگلیسی N ) می‌تواند شما را به یاد قوانین اول و دوم و سوم نیوتن و فرمول شتاب و محاسبه مسافت در حركت شتابدار و …. بیاندازد. یعنی فقط یك كلمه می‌تواند مانند یك چاشنی كوچك زنجیره ای از انفجارهای پی در پی را به عهده داشته باشد. درست شبیه چاشنی بمب اتمی‌كه قدرت انفجار زیادی ندارد اما با تامین انرژی اولیه زنجیره ای از فعل و انفعالات می‌تواند یك انفجار هسته ای را شكل دهد.

"نشانه كلیدی" در یاد آوری و یاد سپاری و یادگیری و حتی یاددهی مفاهیم و موضوعات درسی بسیار مفید است. اما در عین حال اگر در دست یك طراح تست بیافتد می‌تواند به صورت ابزاری گمراه كننده وارد عمل شود و شما را در بین زنجیره ای از گزینه های غلط به دام اندازد. به همین خاطر اگر در یك سوال كنكور متوجه شدید كه طراح تست قصد دارد با استفاده از ویژگی تداعی معانی ، نشانه های كلیدی گمراه كننده درذهن شما ایجاد كند و مسیر تصمیم سازی شما را در جهتی دیگر هدایت كند. سریعا گزینه های با ارتباط اشتقاقی و مشتق و گرفته شده از هم را جدا و دسته بندی كنید و در بین آنها دنبال پاسخ صحیح بگردید. 80 درصد مواقع این روش ضد حمله گزینه های تردیدی شما را از چهار گزینه به سه یا دو گزینه تقلیل می دهد. توجه داشته باشید كه 20 درصدمواقع این شیوه جواب نمی دهد.

ارتباط هارمونیكی یا هم آوایی بین گزینه ها:

بسیاری از مواقع ما با گوش خود یاد می‌گیریم. بخصوص درس هایی كه مربوط به زبان فارسی، عربی یا انگلیسی می‌باشند. در این مواقع یادگیری عمده ما از طریق "صدا" صورت می‌گیرد. "صدا" می‌تواند اطلاعات زیادی را با خود حمل كند كه از جمله می‌توان به وزن و آهنگ و طرز تلفظ آن صدا و حتی حروف صدادار و بی صدای موجود در یك كلمه گفتاری اشاره كرد.

به عنوان یك اصل ، بخصوص در تست های مربوط به زبان های فارسی، عربی و زبان های خارجی مانند انگلیسی ، همیشه مواظب باشید كه برای فریفتن و دور سازی شما از گزینه درست ، معمولا سعی می‌شود از گزینه ای با شكل ظاهری مشابه و از همه مهم تر هارمونی و طرز تلفظ و آوای مشابه استفاده شود. در این مواقع شما بی اختیار به سوی گزینه هم آوا كشانده می‌شوید و خود به خود از جواب درست دور می‌افتید. در درس های حفظی مانند عربی ، فارسی و انگلیسی 60 درصد اوقات از این روش برای فریب دادن داوطلب استفاده می شود. توجه داشته باشید كه 40 درصدمواقع این شیوه جواب نمی دهد.

ربط دهی بر اساس بیشترین تعداد جزء مشترك:

آن دو گزینه ای در یك سوال بهترین جفت مشكوك را تشكیل می‌دهند كه بیشترین جزء مشترك (از لحاظ تعداد ) را دارا باشند.این جزء مشترك در مرحله اول "كلمات مشترك" است و در مرحله دوم تعداد" حروف مشابه" و در مرحله سوم شكل گرامری و جایگاه جزء مشترك در جمله جواب. طراحان سوال بنا را بر این می‌گذارند كه بسیاری از داوطلبین مفاهیم را طوطی وار و فقط بر اساس حفظ یك تعداد واژه های كلیدی یاد گرفته اند و وقتی جملاتی مشابه با همان واژ ه های كلیدی ، اما با معانی و مفاهیم متفاوت به عنوان گزینه انحرافی در كنار گزینه اصلی قرار گیرد، این دسته داوطلبین نمی‌توانند جواب درست را ازبین آنها تشخیص دهند. بسیاری از داوطلبین در 90 درصد اوقات فریب طراح را می‌خورند و سردرگم می‌شوند. اما آنها كه هشیارتراند از همین امر استفاده می‌كنند و فقط با شمردن تعداد اجزای مشترك ، آن سه یا دو گزینه ای كه به ترتیب دارای بیشترین تعداد جزء مشترك می‌باشند را به عنوان دسته گزینه های تردیدی جدا می‌كنند. 90 درصد اوقات این روش جواب می دهد. توجه داشته باشید كه 10 درصدمواقع این شیوه جواب نمی دهد.

ربط دهی گزینه ها بر اساس ویژگی تسلسل و ارتباط زنجیره ای بین آنها: تسلسل به سه شكل زیر در تست ها ظاهر می شود:

1) مستقیم : مانند 1 2 3 4 كه در این گونه گزینه ها در 60 درصد مواقع گزینه چهارم را حذف كرده و جواب را در بین گزینه های سوم و اول جستجو می كنیم.توجه داشته باشید كه 40 درصدمواقع این شیوه جواب نمی دهد.

2)معكوس: مانند 4 3 2 1 كه در این گونه سوالات در 60 درصد مواقع گزینه اول یعنی 4 را حذف می كنیم و گزینه های دوم و چهارم را انتخاب می كنیم. توجه داشته باشید كه 40 درصدمواقع این شیوه جواب نمی دهد.

3) تسلسل به هم ریخته : مانند 1 4 3 2 كه در این گونه سوالات در 60 درصد مواقع گزینه اول و چهارم را اختیار می كنیم. توجه داشته باشید كه 40 درصدمواقع این شیوه جواب نمی دهد.

ربط دهی غیر ممكن یا گزینه های بی ارتباط :

یعنی تست هایی كه در آنها 4 گزینه هیچ ربطی به هم ندارند. در این صورت جواب در 60% مواقع در گزینه های 1 و 4 قرار گرفته است.

البته قابل ذكر است كه این نتایج از روی مطالعه آماری تست های كنكور چند سال اخیر بدست آمده است و نباید به عنوان قواعد حتمی و دقیق روی آنها تكیه كرد. تجربه و درصدهای متناظر نشان می دهند كه در بدترین اوقات می توانید تا این حد روی این روش ها تكیه كنید.كه البته هرگز نبایداحتمال خطا را از نظر دور داشت.